Podcast De Monarchie: hoe het koningshuis en defensie elkaar omarmen

Why This Matters

Key context: <p>Prinses Amalia heeft vorige week bij de Koninklijke Marine een hogere rang gekregen. Ze is bevorderd van korporaal naar sergeant. Het hoort bij haar studie-werktraject bij het Defensity College. De keuze van Amalia voor defensie past in de lijn van haar familie.</p> <p>"Er is een lange geschiedenis tussen de Oranjes en de krijgsmacht. Die begon al tijdens de tachtigjarige oorlog", vertelt militair historicus Erwin van Loo in de podcast <em><a href="https://pod.link/6808158613">De Monarchie</a></em>. "Die band is gebleven en dat komt echt van twee kanten: de krijgsmacht is Oranjegezind en de koninklijke familie omarmt dat."</p> <h2>Luisteren?</h2> <p>Meer over dit verhaal hoor je in de nieuwe aflevering van NOS-podcast <em>De Monarchie </em>via <a href="https://npo.nl/luister/podcasts/1399-de-monarchie">NPO Luister</a> en alle <a href="https://pod.link/6808158613">andere podcastapps</a>.</p> <p>"De band tussen het koningshuis en defensie begint al bij Willem van Oranje. Eerst de stadhouders en later de koning hadden het oppergezag over het leger", vertelt Van Loo. Dit duurde tot de 19e eeuw.</p> <p>De laatste koning die actief deelnam aan gevechten was koning Willem II tijdens de Slag bij Waterloo. Na 1848 wordt de macht van het koningshuis ingeperkt en wordt dus ook de rol van de koning bij defensie meer symbolisch, maar de band is volgens Van Loo nog steeds heel hecht.</p> <p>Dat merkte hij zelf toen hij als reserve-officier uitgezonden was naar Mali. "Ik was daar tijdens Koningsdag en op zo'n militair kamp ver van huis, zie je hoe sterk die band met het Koninklijk Huis is. Dat wordt gevierd met een speciaal appèl en vervolgens wordt ook oranjebitter uitgedeeld, wel non-alcoholisch uiteraard, want je bent op uitzending."</p> <p>Na Willem III kwamen er geen mannelijke troonopvolgers en omdat vrouwen pas na de Tweede Wereldoorlog welkom waren bij defensie, konden bijvoorbeeld Wilhelmina en Juliana zelf niet actief deelnemen. Van Loo: "Toch droegen zij het leger een warm hart toe. Zeker Wilhelmina heeft altijd een hele warme band gevoeld met de krijgsmacht. Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog speelde Wilhelmina een belangrijke rol op moreel vlak om militairen te ondersteunen. Ze werd niet voor niets soldatenkoningin genoemd."</p> <h2>Willem-Alexander naar Sarajevo</h2> <p>Na zijn middelbare school vervulde Willem-Alexander zijn dienstplicht bij de marine en bleef daarna in dienst. "Wat niet zo bekend is, is dat Willem-Alexander ook echt boven Sarajevo heeft gevlogen toen de stad belegerd was. Hij wilde dat zelf heel graag meemaken, maar het was zeker niet zonder risico", vertelt de militair historicus.</p> <p>Willem-Alexander bleef in dienst totdat hij in 2013 werd beëdigd als koning. Als lid van de regering mag de koning niet in dienst zijn bij defensie, dus moest hij zijn taken neerleggen. Hij kreeg eervol ontslag.</p> <h2>'Amalia-effect'</h2> <p>Amalia is nu dus de eerste prinses van Oranje die actief is bij defensie en het lijkt een trend, want ook in Spanje, Noorwegen en België volgden de kroonprinsessen een militaire opleiding. Het bleek goed voor hun populariteit. En andersom geldt het ook: door Amalia's deelname nam het aantal aanmeldingen bij Defensity College toe en nadat Máxima als reservist werd opgeleid, <a href="https://nos.nl/artikel/2601794-vacaturesite-defensie-populair-door-maxima-effect">steeg het aantal bezoekers</a> op de vacaturesite van Defensie.</p> <p>Of Amalia na haar opleiding ook in een actieve gevechtssituatie terecht kan komen, lijkt militair historicus Erwin van Loo niet waarschijnlijk: "Als je naar de geschiedenis kijkt, werd dat altijd vermeden, dus het lijkt me dat dat bij Amalia ook het geval zou zijn. Sowieso komt maar een klein deel van de militairen aan het front terecht. Er zijn ook ondersteunende rollen waarmee je op een andere manier je bijdrage kan leveren."</p> This development from nos.nl highlights ongoing changes in the sector.