Droneoorlog treft steeds vaker Sudanese burgers, mede door buitenlandse steun

Why This Matters

Key context: <p>Waar drones aan het begin van de oorlog in Sudan nog een marginale rol speelden, zijn ze inmiddels een belangrijk wapen voor beide strijdende partijen. Het aantal drone- en luchtaanvallen in Sudan is de afgelopen jaren sterk toegenomen: de Verenigde Naties telden in de eerste vier maanden van dit jaar 880 doden door droneaanvallen.</p> <p>Maandenlang was het relatief rustig in de hoofdstad Khartoem. Sinds het leger de stad vorig jaar <a href="http://nos.nl/artikel/2561336-khartoem-weer-in-handen-regeringsleger-sudan-thuis-is-thuis-ook-al-is-alles-kapot">weer in handen kreeg</a>, proberen inwoners er een nieuw leven op te bouwen. Veel Sudanezen zijn teruggekeerd na jaren op de vlucht te zijn geweest. Maar afgelopen week werden burgers opnieuw opgeschrikt door een droneaanval. In Khartoem-Noord werd een moskee geraakt.</p> <p>"Ik lag te slapen op het dak van mijn huis", vertelt Noureddine Mohamed. "Het geluid was oorverdovend. Ik was bang dat de drone mijn huis zou raken. De drone kwam neer op onze moskee en raakte ook de transformator die onze wijk van stroom voorziet."</p> <h2>Woonwijken</h2> <p>Dat drones ook woonwijken ver van de frontlinie bereiken, is geen uitzondering. De afgelopen jaren zijn niet alleen militaire doelen geraakt, maar ook ziekenhuizen, scholen, elektriciteitscentrales en waterinstallaties. Door zulke infrastructuur onder vuur te nemen, proberen <a href="https://nos.nl/collectie/14007-oorlog-sudan">beide strijdende partijen</a> gebieden die onder controle staan van de tegenstander te verzwakken. De gevolgen zijn vooral voor burgers groot.</p> <p>Volgens Nohad Eltayeb, onderzoeker bij ACLED, dat gewapende conflicten onderzoekt, zijn in de afgelopen drie jaar zeker 15.000 mensen omgekomen bij drone- en luchtaanvallen in Sudan. ACLED registreerde zo'n 2500 lucht- en droneaanvallen. Het leger voert meer aanvallen uit, maar de paramilitairen van de RSF maken meer burgerslachtoffers.</p> <p>"Hoewel het conflict in 2023 begon, is het de afgelopen twee jaar veranderd in een oorlog die steeds meer door drones wordt gedomineerd", zegt Eltayeb. "Droneaanvallen zijn inmiddels goed voor bijna de helft van alle gewelddadige incidenten. Daarmee verplaatst het conflict zich steeds meer van de grond naar de lucht."</p> <h2>Leger</h2> <p>Het zwaartepunt van de droneoorlog ligt momenteel in het midden van het land, rond de strategisch gelegen stad El Obeid. Die is in handen van het leger, <a href="https://nos.nl/artikel/2619814-vrees-voor-nieuw-offensief-in-sudan-we-hebben-dit-draaiboek-al-eerder-gezien">maar de RSF probeert al maanden de controle over het gebied te krijgen</a>, onder meer met drones.</p> <p>In El Obeid wonen naar schatting een half miljoen mensen. Onder hen zijn minstens 100.000 mensen die voor het geweld uit andere delen van Sudan zijn gevlucht. Hulpverleners maken zich grote zorgen over het toenemende gebruik van drones.</p> <p>"Drones raken de Sudanese bevolking", zegt Esperranza Santos van Artsen zonder Grenzen, die momenteel in El Obeid werkt, via de telefoon. "Ze worden niet alleen aan de frontlinies ingezet of om militaire operaties te ondersteunen. Ze worden in het hele conflict gebruikt om civiele infrastructuur te vernietigen. Waterinstallaties, elektriciteitscentrales en ziekenhuizen zijn geraakt. Daardoor is er bijvoorbeeld onvoldoende veilig drinkwater. De bevolking hier leeft in een zeer precaire situatie."</p> <p>VN-woordvoerder Stéphane Dujarric zei afgelopen maand dat vrouwen en meisjes in El Obeid 's nachts water gaan halen, omdat ze overdag bang zijn voor droneaanvallen en steeds verder moeten lopen voor water. Maar ook dat brengt gevaar met zich mee. "Deze vrouwen en meisjes zijn lastiggevallen, verkracht en blootgesteld aan andere vormen van seksueel geweld."</p> <h2>Buitenlandse steun</h2> <p>De droneoorlog wordt mede mogelijk gemaakt door buitenlandse steun. De RSF maakt vooral gebruik van Chinese drones, die volgens internationale onderzoeken via de Verenigde Arabische Emiraten worden aangeleverd. Het regeringsleger, de SAF, kreeg aanvankelijk vooral drones uit Iran, maar maakt inmiddels vooral gebruik van Turkse Bayraktar-drones.</p> <p>"Zolang buitenlandse geldschieters wapens, drones en luchtverdedigingssystemen blijven leveren en sancties en andere beperkingen worden omzeild, zal de oorlog niet alleen aan de frontlinies worden uitgevochten", zegt ACLED-onderzoeker Eltayeb, zelf Sudanees. "Zo blijven burgers overal in het land gevaar lopen."</p> This development from nos.nl highlights ongoing changes in the sector.