Spotgoedkope boodschappen door 'budgetmerkenoorlog', maar prijzen gaan weer stijgen
Why This Matters
Key context: <p>Een pak stroopwafels voor 28 eurocent, een pot rode kool voor 26 cent en een pak zilvervliesrijst voor 45 cent? Sommige boodschappen zijn in de afgelopen maanden spotgoedkoop geworden. Hoe kan dat, terwijl de energieprijzen en inflatie wel stijgen?</p> <p>Sommige producten kelderen dit jaar in prijs: het goedkoopste pak stroopwafels kostte begin dit jaar namelijk nog 78 cent. En ook tal van andere producten van budgetmerken, zoals jam en pindakaas, kosten nu nog maar tientallen centen.</p> <p>"Het zijn absurd lage prijzen", erkent hoogleraar retail Laurens Sloot van de Rijksuniversiteit Groningen. "Op de spotgoedkope producten verdienen supermarkten bijna niets. Soms leggen ze er zelfs geld op toe. Maar dat hoeft voor hen geen ramp te zijn zolang consumenten ook producten kopen waar nog wel een goede marge op zit."</p> <h2>'Budgetmerkenoorlog'</h2> <p>Sloot zegt dat het supermarkten dan ook vooral gaat om de waarde "van het hele winkelmandje" van klanten. "Of er van een prijzenoorlog sprake is, weet ik niet, maar misschien kunnen we inmiddels wel spreken van een budgetmerkenoorlog."</p> <p>De belangrijkste oorzaak voor de lage prijzen is de hoge prijsgevoeligheid van consumenten, zegt Sloot. Dat betekent dat consumenten bij prijsverschillen tussen supers relatief snel overstappen naar een goedkoper alternatief. "En als klanten switchen, moeten supermarkten wel mee met dit prijsgeweld."</p> <p>Met een zo groot en goedkoop mogelijk assortiment aan budgetproducten proberen supermarkten daarom klanten aan zich te binden. Daarbij houden ze de prijzen van de goedkoopste huismerken van concurrenten nauwlettend in de gaten. Als de ene keten de prijs met een paar cent verlaagt, volgt de concurrent vaak snel.</p> <p>"Het is niet alsof één supermarkt een prijsoorlog uitroept, deze is geleidelijk ontstaan", legt Sloot uit. "Supers willen bij organisaties als Kassa en <a href="https://www.consumentenbond.nl/voedingstests/prijspeiling-a-merken">de Consumentenbond</a> goed uit de bus komen en kijken daarom naar de goedkoopste artikelen in een productgroep."</p> <p>"Meestal komt een discounter dan als goedkoopste naar voren. Zij gebruiken dat vervolgens in hun marketingcampagnes. Ketens als Plus, Albert Heijn en Jumbo vinden dat vervelend en moeten dan dus mee in dat prijsgeweld."</p> <h2>Langetermijneffect</h2> <p>Maar de onderlinge concurrentie is niet de enige verklaring voor de lage prijzen. Ook de ontwikkeling van grondstofprijzen op de internationale markt speelt een belangrijke rol. Veel grondstoffen piekten in 2022 - na de Russische inval in Oekraïne - en 2023 in prijs, en daalden vervolgens.</p> <p>Die prijsdalingen zijn niet meteen zichtbaar in de supermarkt. Dat komt doordat supermarkten en leveranciers vaak voor een jaar afspraken maken over inkoopprijzen, wat dus vertraagd doorwerkt in de prijs die consumenten in de supermarkt betalen.</p> <p>Neem bijvoorbeeld melk, zegt Sloot. "Een jaar of drie geleden kregen boeren daar nog 60 cent per liter voor, dat daalde daarna naar zo'n 40 cent. Dat doet wat met de prijzen van een pak melk en een pakje roomboter."</p> <h2>'Boodschappen 4 tot 7 procent duurder'</h2> <p>Met het einde van het jaar in zicht, denkt Sloot ook dat er een einde komt aan de prijsdalingen. Supermarkten en leveranciers onderhandelen deze maanden opnieuw over de inkoopprijzen, ditmaal voor 2027.</p> <p>Veel fabrikanten hebben in 2026, na een relatief goedkoper 2025, weer te kampen met stijgende kosten voor hun grondstoffen. "Dat zal leiden tot een hogere kostprijs", aldus Sloot.</p> <p>Zo is energie veel duurder geworden door de Iran-oorlog en zijn supermarkten vanaf 1 januari meer kwijt aan loonkosten doordat het jeugdloon stijgt. Hoogleraar Sloot verwacht daarom dat boodschappen volgend jaar 4 tot 7 procent duurder zullen worden.</p> <h2>Negatieve voedselinflatie</h2> <p>Voedingsmiddelen waren in augustus, september en oktober gemiddeld goedkoper dan een jaar eerder, constateerde De Nederlandsche Bank (DNB) vorige week. Zogeheten negatieve voedselinflatie<em> </em>is vrij uitzonderlijk: DNB zegt dat dat sinds 2016 alleen in 2021 voorkwam.</p> <p>Door de dalende voedselinflatie wordt ook <a href="https://nos.nl/artikel/2637971-inflatie-stijgt-verder-tot-3-7-procent-in-oktober-boodschappen-iets-goedkoper">de totale inflatie</a> geremd, zegt DNB. Dat is een scherp contrast met enkele jaren geleden, toen de Russische invasie van Oekraïne in 2022 de prijzen enorm opdreef en de voedselinflatie wel 15 procent bedroeg.</p> This development from nos.nl highlights ongoing changes in the sector.
Een pak stroopwafels voor 28 eurocent, een pot rode kool voor 26 cent en een pak zilvervliesrijst voor 45 cent? Sommige boodschappen zijn in de afgelopen maanden spotgoedkoop geworden. Hoe kan dat, terwijl de energieprijzen en inflatie wel stijgen? Sommige producten kelderen dit jaar in prijs: het goedkoopste pak stroopwafels kostte begin dit jaar namelijk nog 78 cent. En ook tal van andere producten van budgetmerken, zoals jam en pindakaas, kosten nu nog maar tientallen centen. "Het zijn absurd lage prijzen", erkent hoogleraar retail Laurens Sloot van de Rijksuniversiteit Groningen. "Op de spotgoedkope producten verdienen supermarkten bijna niets. Soms leggen ze er zelfs geld op toe. Maar dat hoeft voor hen geen ramp te zijn zolang consumenten ook producten kopen waar nog wel een goede marge op zit." 'Budgetmerkenoorlog' Sloot zegt dat het supermarkten dan ook vooral gaat om de waarde "van het hele winkelmandje" van klanten. "Of er van een prijzenoorlog sprake is, weet ik niet, maar misschien kunnen we inmiddels wel spreken van een budgetmerkenoorlog." De belangrijkste oorzaak voor de lage prijzen is de hoge prijsgevoeligheid van consumenten, zegt Sloot. Dat betekent dat consumenten bij prijsverschillen tussen supers relatief snel overstappen naar een goedkoper alternatief. "En als klanten switchen, moeten supermarkten wel mee met dit prijsgeweld." Met een zo groot en goedkoop mogelijk assortiment aan budgetproducten proberen supermarkten daarom klanten aan zich te binden. Daarbij houden ze de prijzen van de goedkoopste huismerken van concurrenten nauwlettend in de gaten. Als de ene keten de prijs met een paar cent verlaagt, volgt de concurrent vaak snel. "Het is niet alsof één supermarkt een prijsoorlog uitroept, deze is geleidelijk ontstaan", legt Sloot uit. "Supers willen bij organisaties als Kassa en de Consumentenbond goed uit de bus komen en kijken daarom naar de goedkoopste artikelen in een productgroep." "Meestal komt een discounter dan als goedkoopste naar voren. Zij gebruiken dat vervolgens in hun marketingcampagnes. Ketens als Plus, Albert Heijn en Jumbo vinden dat vervelend en moeten dan dus mee in dat prijsgeweld." Langetermijneffect Maar de onderlinge concurrentie is niet de enige verklaring voor de lage prijzen. Ook de ontwikkeling van grondstofprijzen op de internationale markt speelt een belangrijke rol. Veel grondstoffen piekten in 2022 - na de Russische inval in Oekraïne - en 2023 in prijs, en daalden vervolgens. Die prijsdalingen zijn niet meteen zichtbaar in de supermarkt. Dat komt doordat supermarkten en leveranciers vaak voor een jaar afspraken maken over inkoopprijzen, wat dus vertraagd doorwerkt in de prijs die consumenten in de supermarkt betalen. Neem bijvoorbeeld melk, zegt Sloot. "Een jaar of drie geleden kregen boeren daar nog 60 cent per liter voor, dat daalde daarna naar zo'n 40 cent. Dat doet wat met de prijzen van een pak melk en een pakje roomboter." 'Boodschappen 4 tot 7 procent duurder' Met het einde van het jaar in zicht, denkt Sloot ook dat er een einde komt aan de prijsdalingen. Supermarkten en leveranciers onderhandelen deze maanden opnieuw over de inkoopprijzen, ditmaal voor 2027. Veel fabrikanten hebben in 2026, na een relatief goedkoper 2025, weer te kampen met stijgende kosten voor hun grondstoffen. "Dat zal leiden tot een hogere kostprijs", aldus Sloot. Zo is energie veel duurder geworden door de Iran-oorlog en zijn supermarkten vanaf 1 januari meer kwijt aan loonkosten doordat het jeugdloon stijgt. Hoogleraar Sloot verwacht daarom dat boodschappen volgend jaar 4 tot 7 procent duurder zullen worden. Negatieve voedselinflatie Voedingsmiddelen waren in augustus, september en oktober gemiddeld goedkoper dan een jaar eerder, constateerde De Nederlandsche Bank (DNB) vorige week. Zogeheten negatieve voedselinflatie is vrij uitzonderlijk: DNB zegt dat dat sinds 2016 alleen in 2021 voorkwam. Door de dalende voedselinflatie wordt ook de totale inflatie geremd, zegt DNB. Dat is een scherp contrast met enkele jaren geleden, toen de Russische invasie van Oekraïne in 2022 de prijzen enorm opdreef en de voedselinflatie wel 15 procent bedroeg.
Curation & Context
This page summarizes a public news report from nos.nl. Global News Hub provides the "Why This Matters" takeaway using editorial insights and AI curation to give readers rapid, high-value context before they click through to read the full article.