Duitse inlichtingendiensten krijgen meer bevoegdheden in licht van Russische dreiging

Why This Matters

Key context: <p>Als het aan de Duitse regering ligt krijgen de inlichtingendiensten in Duitsland meer bevoegdheden. Ze mogen in de toekomst bijvoorbeeld actiever optreden tegen spionage en cyberaanvallen. Het parlement moet nog instemmen met het wetsvoorstel om de inlichtingendiensten meer speelruimte te geven, maar er lijkt voldoende steun te zijn.</p> <p>Tot nu toe mochten de Duitse inlichtingendiensten in principe alleen informatie verzamelen. Straks krijgen de buitenlandse inlichtingendienst BND en binnenlandtegenhanger BfV de mogelijkheid om terug te slaan, zoals diensten van bondgenoten ook doen.</p> <p>Volgens de beoogde nieuwe regels hebben ze meer bevoegdheden om in te breken in IT-systemen en digitale communicatie en mogen ze proberen de systemen van cyberaanvallers uit te schakelen.</p> <h2>Hybride dreiging</h2> <p>Het wetsvoorstel is volgens de regering van bondskanselier Merz "de omvangrijkste en fundamenteelste hervorming" van de regels voor de diensten in de naoorlogse geschiedenis. Het maakt de inlichtingendiensten "tot echte geheime diensten", zei minister Dobrindt van Binnenlandse Zaken over het regeringsbesluit.<strong> </strong>De ruimere wetgeving<strong> </strong>maakt het volgens Berlijn ook makkelijker om met bevriende inlichtingendiensten samen te werken.</p> <p>Aanleiding voor de hervorming is de groeiende hybride dreiging vanuit Rusland. Dobrindt sprak de afgelopen tijd meermaals over de toenemende gevallen van spionage, sabotage en het risico op aanslagen in Duitsland en de rest van Europa.</p> <p>"We moeten laten zien dat we tot vergelijkbare dingen in staat zijn, zodat de andere partij ook de gevolgen voelt", zei Martin Jäger, hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst BND, <a href="https://www.spiegel.de/politik/deutschland/bnd-geheimdienst-soll-spione-kuenftig-aktiv-verfolgen-und-bekaempfen-duerfen-a-7f831f3e-6717-4b31-90db-d008c91cf49a">tegen Der Spiegel</a>. De BND en BfV konden eerder al op meer geld rekenen.</p> <h2>Vrees voor 'geheime politie'</h2> <p>De nieuwe wet regelt ook een strenger toezicht op de inlichtingendiensten en dicteert nieuwe regels om machtsmisbruik te voorkomen. De controle komt in handen van één toezichthouder, die van de BND.</p> <p>Critici en oppositiepartijen vrezen dat de verantwoordelijkheden van de inlichtingendiensten en de politie straks niet meer gescheiden zijn en waarschuwen voor een 'geheime politie'. Voor het wetsvoorstel lijkt in de Bondsdag echter al een meerderheid te zijn.</p> <h2>Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers:</h2> <p>"Voor Duitsland is dit een omstreden plan. Na de ervaringen met de Gestapo in de Tweede Wereldoorlog en de Stasi tijdens de DDR, ligt het omvormen van de veiligheidsdiensten tot geheime diensten uiterst gevoelig. Zeker de angst dat ze die tegen Duitse burgers zelf zouden kunnen inzetten zit diep. En dus mochten ze de afgelopen decennia vooral informatie verzamelen, en niet zelf actief ingrijpen. Zo'n beetje de hele oppositie is dan ook tegen dit uitbreidingsvoorstel.</p> <p>Tegelijk zijn de diensten zonder die bevoegdheden nu nog erg afhankelijk van buitenlandse partners. En zeker vanwege de Russische hybride oorlog is volgens bondskanselier Merz de dreiging voor Duitsland sinds de Tweede Oorlog nog nooit zo groot geweest. Dat de regering daartegen soms machteloos lijkt, zal ze nooit zo hard zeggen. Maar deze stap moet ook minstens die indruk tegengaan. En daar is, ondanks alle kritiek, nu meer politieke steun voor dan ooit."</p> This development from nos.nl highlights ongoing changes in the sector.